GARDENIA

Gardenia – gatunek ozdobnego, niewielkiego wiecznie zielonego krzewu. Należy do rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Pochodzi z Chin i Japonii, z tak zwanych obszarów lasów laurolistnych. Skórzaste, błyszczące, ciemnozielone, wąskie, ostro zakończone o długości do 10cm i szerokości do 1cm. Kwitnie od maja do września. Kwiaty woskowe barwy białej, w miarę przekwitania stają się kremowe. Silnie pachną zapachem podobnym do jaśminu. Wielkość kwiatów to około 5-8cm średnicy. U gatunku kwiaty są pojedyncze, u odmian pełne z kilkoma okółkami płatków.

GAŁKA MUSZKATOŁOWA

Gałka muszkatołowa to nasiona muszkatołowca korzennego. Kształt gałki jest lekko podłużny o wymiarach 20-30 mm długości i 15-18 mm szerokości.
Do Europy gałka muszkatołowa dotarła razem z krzyżowcami. Przyprawa ceniona ze względów smakowych oraz zdrowotnych. W kuchni gałka muszkatołowa stosowana jest do przyprawiania mięs, bigosów, dań ze skorupiaków, a także do pierników, deserów i win. W medycynie znalazła zastosowanie w zwalczaniu reumatyzmu, wzdęć i zaburzeń oskrzelowych. Gałka muszkatołowa spożyta w ilości 5-15 gramów ma działanie psychoaktywne.

GORCZYCA

Gatunek roślin jednorocznych z rodziny kapustowatych. Pochodzi prawdopodobnie z południowowschodniego rejonu Morza Śródziemnego, ale uprawiana jest niemal w całej Europie, Azji, Ameryce i Afryce. W Polsce spotyka się ją często w stanie zdziczałym (antropofit). Obecnie zaliczana do rodzaju kapusta (Brassica), w starszych systematykach figuruje jako gatunek rodzaju gorczyca (Sinapis). Jej nazwa związana jest z jej charakterystycznym gorzkim smakiem, który zawdzięcza synapinie – związkowi zawartemu w nasionach. W przeciwieństwie do innych przypraw, nasiona pozbawione są jednak zapachu.

GORYCZKA

Roślina jak sama nazwa wskazuje pochodzi z Chin. Dorasta do 20cm, rozrasta się przez krótkie kłącza tworząc grubą, trawnikową okrywę. Liście smukłe, ostro zakończone, zielone. Kwiaty lazurowoniebieskie, trąbkowate, żółto nakrapiane, osadzone pojedynczo na końcach wygiętych łukowato łodyżek. Preferowane jest stanowisko słoneczne ale roślina dobrze rośnie w miejscach półcienistych. Gleba żyzna, wilgotna, lecz luźna, kwaśna i płytka. Roślinę rozmnażamy przez wysiew nasion jesienią (potrzebują zimy na wykiełkowanie) lub przez podział rośliny podczas zimy. W okresie letnim oraz wiosennym roślina wypuszcza pędy, które również można sadzić. Inne polecane odmiany to „Alba” o białych kwiatach oraz „Praecox” o ciemnoniebieskich kwiatach. Roślina doskonale nadaje się do ogrodów, ogrodów skalnych a także do uprawy w pojemnikach. Dobrze wygląda na rabatach z roślinami wrzosowatymi oraz w połączeniu z rododendronami.

GORYSZ

Gatunek byliny z rodziny selerowatych. Występuje na podgórzach i górach Europy Środkowej, północnej części Europy Południowej, zadomowiona na Wyspach Brytyjskich i w Skandynawii. W Polsce występuje w Sudetach nad potokami, w innych miejscach bardzo rzadko w stanie zdziczałym.

GORZKODRZEW

Gatunek krzewu lub małego drzewa z rodziny biegunecznikowatych. Występuje w płn. części Brazylii i Gujanie, sadzona w Panamie, na Antylach i w krajach o gorącym klimacie Azji i Afryki. Dorasta do 10 m wysokości. Liście są nieparzystopierzaste o listkach lancetowatych. Kwiatostan groniasty, 5-działkowy. Owoc – pestkowiec.

GOTU KOLA

Gotu-Kola jest smukłą pełzającą byliną rosnącą wokół zbiorników wodnych, chociaż roślina ta czuje się najlepiej w rejonach wilgotnych to bywa także spotykana w słonecznych miejscach wokół kamieni lub kamiennych murów, do wysokości 700m n p m w zależności od otoczenia, gdzie rośnie - jej wygląd może być bardzo różny. W zasadzie całe zioło, ze zbiorów trwających cały rok, jest lecznicze Gotu-Kola jest uważana za narodową roślinę Indii i Cejlonu, ale rośnie także w Chinach. Indonezji: Australii, nad południowym Pacyfikiem, w Południowej i środkowej Afryce i na Madagaskarze. Roślina jest bogata w witaminy A, C, K, E oraz obfituje w magnez.

GOŹDZIK – KWIAT

Goździk to gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej, należący do rodziny goździkowatych. Pochodzi z południowej Europy. W Polsce nie występuje w stanie dzikim, jest natomiast często uprawiany jako roślina ozdobna, zwykle na kwiat cięty, lub na rabatach.

GOŹDZIKI PRZYPRAWOWE

Jak na przyprawę wygląda dość dziwacznie - ma kształt starodawnego gwoździa, z krótką nasadą i małą, okrągłą główką. Jednak jego zniewalający, ostry i zarazem słodki zapach rozwiewa wszelkie wątpliwości – to jest przyprawa. Na dodatek jedna z najbardziej popularnych i uniwersalnych. To suszone pąki kwiatowe goździkowca korzennego, wiecznie zielonego drzewa rosnącego w pasie klimatu tropikalnego. Drzewo osiąga imponujące rozmiary - do 10 m wysokości. Zaczyna owocować dopiero w wieku sześciu lat, na szczęście  dzieje się tak przez ponad 6 dekad. Dla plantatorów najważniejszym momentem jest kwitnienie. Należy wówczas bardzo dokładnie obserwować drzewa, by nie przegapić krótkiego, ale niezwykle ważnego dla jakości późniejszej przyprawy momentu – chwili, w której pąki kwiatowe zaczynają lekko różowieć. Wtedy zbiera się je, rozkłada nas słomianych matach i suszy na słońcu, tak, by nabrały aromatu oraz smaku. Dzisiaj plantacje goździkowca nie są rzadkością, znajdują się na Półwyspie Malajskim, na wyspach Morza Karaibskiego, na Zanzibarze, Pembie, Mauritiusie, Reunion oraz na Madagaskarze. Jednak w przeszłości była to niezwykle cenna roślina, po którą ruszały floty wielu państw. Przez długi czas monopol na przyprawę miała Portugalia. Na początku XVII wieku interes przejęli Holendrzy, którzy przenieśli uprawy z Moluków, czyli Wysp Korzennych (ojczyzny goździkowca) na pobliską wyspę Amboine. W następnym wieku Pierre Poivre rozpowszechnił uprawę na całe Antyle.
Ale historia goździków sięga dużo dalej. Pierwsze wzmianki o nich pochodzą z Chin, mniej więcej z III w. p.n.e. Starożytni Chińczycy żuli goździki, by ukoić ból zębów i odświeżyć oddech, przyprawy używali także Rzymianie. Zaś nowożytna Europa poznała goździki już w średniowieczu.

GRANAT

Granat to gatunek drzewa lub ciernistego krzewu należący do rodziny krwawnicowatych. Występuje na Bliskim Wschodzie, w Indiach, na wybrzeżu Morza Śródziemnego i w krajach Kaukazu. Jedna z najstarszych roślin hodowlanych Bliskiego Wschodu. Najstarsze wzmianki o uprawie pochodzą z Sumeru sprzed ponad 3000 lat p.n.e. Owoc ze względu na dużą ilość nasion, uznawany był w starożytności za symbol płodności, a kwiat za symbol miłości. Do dzisiaj w Grecji życzy się nowożeńcom szczęścia, dobrobytu i płodności rzucając na podłogę granat i rozgniatając go. Owoce jagodowe zwane granatami mają kulisty kształt z wystającą nasadą kielicha i średnicę 9 cm. Ciemnożółta, czasem nawet purpurowa skórka jest twarda, skórzasta, wewnątrz znajduje się czerwony jadalny miąższ.

GROCH

Groch zwyczajny jest rośliną jednoroczną dorastającą do 1 m. Posiada liście złożone z 1-3 par jajowatych listków, na szczycie zakończone wąsami czepnymi. Kwiaty duże, białe zebrane są po 1 lub 2 na szypułce. Owocem jest strąk z okrągłymi nasionami. Uprawiany jest dla smacznych, pożywnych, bogatych w białko nasion używanych do sporządzania wielu potraw. Jest również wartościową rośliną pastewną. Uprawiane są liczne jego odmiany.

GROSZEK PACHNĄCY

Groszek pachnący to roślina jednoroczna. Roślina silnie pnąca dorastająca do 1,2 metra, kwiaty o przyjemnym zapachu w barwach pastelowych, ułożone w gronach i osadzone na długich szypułkach, do uprawy w gruncie najlepsze są odmiany z grupy Spencer (Burbees White - kwiaty białe, Monty - kwiaty różowe, Reflection - kwiaty jasnoniebieskie), wys. do 250 cm.

GRUSZKA

Gatunek drzewa rodziny różowatych. Znany pod licznymi nazwami ludowymi jako: grusza dzika, grusza polna, płonka, ulęgałka, (dawniej również: ulężałka). Występuje w Europie, Azji i Afryce. W Polsce dziko występuje pospolicie na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Jest archeofitem. Jej odmiany uprawne (ok. 5000), otrzymane w wyniku krzyżowań międzygatunkowych i długotrwałej selekcji są powszechnie uprawiane, jako rośliny sadownicze. Drzewo osiągające wysokość do 20 m, o koronie piramidalnej, u starszych drzew kopulastej. Żyje do 150 lat. Gałązki sztywne, lekko łukowate, młode żółtawozielone, starsze ciemniejsze. Pączki nieowłosione, stożkowate, ostro zakończone, ustawione skrętolegle - pojedynczo, lub rzadziej po dwa obok siebie. U dziko rosnących form na młodych okazach występują liczne i mocne ciernie, na starszych okazach ciernie są nieliczne. U hodowanych odmian gruszy brak cierni.

GRYKA

gatunek rośliny jednorocznej z rodziny rdestowatych. Występuje w klimacie umiarkowanym. Pochodzi ze wschodniej i środkowej Azji. W Polsce jest gatunkiem uprawianym, czasami przejściowo dziczejącym (efemerofit, archeofit) Naga, obła, zielona, czerwieniejąca od chwili kwitnienia, rozgałęziająca się tylko do kwiatostanów. Wysokość od 15 do 60 cm. Skrętoległe, ogonkowe, trójkątnie sercowate do strzałkowatych, przylistki zrośnięte w tutkowatą pochwę. Na świecie najwięcej gryki uprawia się w krajach byłego ZSRR (w szczególności byłe republiki środkowoazjatyckie), Chiny oraz St. Zjednoczone i Kanada, gdzie jest traktowana głównie jako roślina pastewna. W Polsce główny region upraw stanowią okolice Janowa Lubelskiego. Grykę zaczęto uprawiać ok. 2000 r p.n.e. w górskich rejonach pół. Indii (dziś częściowo Pakistan). Stamtąd uprawa zawędrowała do Chin, Korei i Japonii, jednocześnie rozpowszeczniając się w Azji Środkowej. Kaszę gryczaną znali już Hunowie, ale jako koczownicy nie wprowadzili jej uprawy do Europy. Gryka w Europie środkowej była znana już w neolicie. W XIII - XIV wieku jej uprawa rozpowszechniła się na zachód Europy.

GUMA ARABSKA

Tradycyjna guma arabska jest produkowana poprzez ługowanie żywicy akacji senegalskiej (Acacia senegal). Przypomina z wyglądu żywicę, rozpuszczalna w wodzie i glicerynie. Zawiera sole wapnia, potasu i magnezu, kwasy arabinowe, garbniki, cukry. Współczesne kleje nazywane "gumą arabską" są zwykle pochodzenia syntetycznego. Chemicznie naturalna guma arabska to mieszanina soli wapniowych, potasowych i magnezowych kwasów arabinowych oraz garbniki, enzymy i cukry.
Z gumy arabskiej produkowano klej biurowy. Obecnie jest ona używana jako spoiwo farb akwarelowych i pasteli. Jak wiele koloidalnych klejów organicznych, po uczuleniu za pomocą chromianów potasu lub amonu jest światłoczuła (traci rozpuszczalność po naświetleniu). Dzięki temu jest wykorzystywana w szlachetnej technice fotograficznej zwanej "gumą", szczególnie popularnej w Polsce w latach międzywojennych. Znalazła również zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym oraz spożywczym. Roczne zapotrzebowanie świata na ten surowiec wynosi 50-60 tys. ton. Najwięksi jego producenci to Sudan (75 % światowych dostaw), Somalia, Erytrea, Senegal i Mauretania.
W malarstwie, sama lub w połączeniu z białkiem, żółtkiem, miodem lub cukrem (spoiwo mieszane zwane temperą gumową), w połączeniu z barwnikiem, zastosowana na papierze lub innym podobraziu chłonącym tworzy akwarelę w rozumieniu spoiwa wodoczułego, rozpuszczającego się w wodzie. Na podobraziach niechłonących wymaga domieszki żółci lub krwi zwierzęcej jako czynnika zwiększającego przyleganie i zmniejszającego kruchliwość spoiwa. Wykorzystywano ją jako spoiwo już w starożytnym Egipcie od połowy trzeciego tysiąclecia p.n.e.

GŁÓG

Głóg to cierniste drzewo lub słabo rozgałęziony krzew. Lubi rosnąć na słonecznych leśnych polanach, porębach, skrajach lasów, przydrożach, czasem bywa sadzony dla ozdoby w parkach i ogrodach. W maju i czerwcu jest pokryty obfitością białych kwiatów, które w czasie upalnej pogody szybko osypują się. W medycynie stosuje się dwa gatunki: głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) i dwuszyjkowy (C. oxycantha). Głogi ozdobne, o kwiatach pełnych, różowych i szkarłatnych, często spotykane w parkach i ogrodach, nie przedstawiają wartości leczniczej. W drugiej połowie lata i w jesieni na drzewach głogu dojrzewają spore, jajowate owoce w kolorze czerwonym. W owocach głogu jednoszyjkowego znajduje się jedna pestka, dwuszyjkowego – dwie, trzy. W Chinach odmiany hodowlane głogu sadzi się nawet na specjalnych plantacjach, a ich owoce często przekraczają średnicę 1 cm.